Kleine musea, grote verhalen
Brabantse Hoeders zetten in 2027 kleine musea en immaterieel erfgoed in de schijnwerpers
Brabant is rijk aan kleine musea. Soms zijn het officieel geregistreerde musea, maar vaak gaat het om bijzondere verzamelingen die met liefde en toewijding worden beheerd door heemkundekringen, erfgoedgemeenschappen of particulieren. Achter de deuren van deze musea liggen prachtige verhalen verborgen over het leven, werken, geloven en vieren van vroegere generaties. Verhalen die het verdienen om verteld te blijven worden.
Toch hebben veel kleine musea het moeilijk. Vrijwilligers worden ouder, financiële middelen zijn beperkt en het is niet altijd eenvoudig om nieuwe bezoekers te trekken. Bovendien staan de voorwerpen in de collecties steeds verder af van de belevingswereld van het publiek. Wie weet nog waarvoor al die oude gereedschappen, gebruiksvoorwerpen en attributen dienden? Zonder het verhaal erachter verliezen ze een deel van hun betekenis.
Tegelijkertijd kent Brabant een enorme rijkdom aan immaterieel erfgoed. Denk aan ambachten, tradities, feesten, rituelen en gebruiken die van generatie op generatie worden doorgegeven. De gemeenschappen die dit erfgoed levend houden, zoeken naar mogelijkheden om hun tradities zichtbaar te maken en voor de toekomst te bewaren.
Wat gebeurt er als we die twee werelden bij elkaar brengen?
Dat is de gedachte achter een nieuw initiatief van de Brabantse Hoeders. In oktober 2027 willen zij kleine musea en gemeenschappen van immaterieel erfgoed met elkaar verbinden. Door samen te werken kunnen zij elkaar versterken.
Een museum kan bijvoorbeeld ruimte bieden aan een ambachtelijke demonstratie, een tentoonstelling over een levende traditie of een ontmoeting tussen generaties. De erfgoedgemeenschap brengt kennis, verhalen en activiteiten mee die de museumcollectie opnieuw tot leven brengen. Zo ontstaat een wisselwerking waarvan beide partijen profiteren.
Voor musea betekent dit nieuwe bezoekers, actuele verhalen en een groter maatschappelijk draagvlak. Voor erfgoedgemeenschappen biedt het mogelijkheden om hun erfgoed te documenteren, te presenteren en door te geven. Bovendien kunnen nieuwe groepen mensen bij het erfgoed worden betrokken.
De Brabantse Hoeders willen deze samenwerking ondersteunen met begeleiding, materialen en publiciteit. Inmiddels is een basis postertentoonstelling 'wat is immaterieel erfgoed' ontwikkeld, die elke organisatie kan laten drukken en gebruiken. In het voorjaar 2027 roepen we de kleine musea en immaterieel erfgoed beoefenaars tijdens een symposium bij elkaar om de speciale oktobermaand voor te bereiden.
Het doel is eenvoudig: laten zien dat zowel kleine musea als immaterieel erfgoed gemeenschappen mooie verhalen vertellen en dat erfgoed pas echt leeft wanneer mensen het samen beleven.
In 2027 willen de Brabantse Hoeders laten zien hoeveel verborgen erfgoedschatten Brabant bezit. Niet alleen om het verleden te bewaren, maar vooral om het erfgoed een toekomst te geven.
Organisatie: Ineke Strouken en Paul Spapens zijn de trekkers van dit Hoeders project, maar nodigen alle Hoeders uit om er aan deel te nemen. Veel van onze Hoeders zijn betrokken bij een of meerdere kleinere musea en hebben contact met immaterieel erfgoed gemeenschappen. Alle hulp en steun is welkom.